ĐẶC SẮC TRONG ÂM NHẠC TÂY BAN NHA

ĐẶC SẮC TRONG ÂM NHẠC TÂY BAN NHA

Sống động, gợi cảm, đam mê và đầy màu sắc – đây là những tính từ thường được sử dụng để mô tả âm nhạc của Tây Ban Nha. Âm nhạc Tây Ban Nha lấy cảm hứng chủ yếu từ nhịp điệu của khiêu vũ, chỉ riêng khu vực Catalonia đã là nguồn gốc của hơn 200 điệu múa truyền thống. Ngoài ra, vị trí địa lí và lịch sử của Tây Ban Nha đã giúp nó có một nền văn hóa phong phú, tiếp thu các truyền thống âm nhạc từ Ả Rập, Gypsy, Do Thái, châu Phi và Hy Lạp. Trong thế kỷ 20, các nhạc sĩ flamenco đã hồi sinh nghệ thuật của họ với các yếu tố jazz và rock, nhưng vẫn duy trì nguồn gốc Tây Ban Nha.

Nhắc đến âm nhạc Tây Ban Nha, người ta sẽ hình dung ngay đến những đặc trưng sau:
Guitar
Năm 1674, Gaspar Sanz xuất bản “Instrucciòn”, một bộ sưu tập các vũ điệu nổi tiếng được viết cho guitar. Từ thế kỷ 17 trở đi, cây đàn guitar trở thành nhạc cụ dân gian quan trọng nhất của Tây Ban Nha. Năm 1939, nhà soạn nhạc Juan Rodrigo ra mắt bản concerto cho guitar của mình “Concierto de Aranjuez”, giúp nâng cao vị thế của guitar như một nhạc cụ cổ điển. Tây Ban Nha đã sản sinh ra những nghệ sĩ guitar cổ điển tuyệt vời như Andres Segovia và các nghệ sĩ guitar nổi tiếng như Paco de Lucia và Rafael Rigueni.


(Andres Segovia)

Hình thức khiêu vũ
Âm nhạc dân gian và khiêu vũ của Tây Ban Nha phải chịu đựng chế độ độc tài Francisco Franco, người đã cấm tất cả âm nhạc và khiêu vũ trong khu vực với tất cả những nỗ lực của mình để tạo nên bản sắc dân tộc. Sau cái chết của ông vào năm 1975, Tây Ban Nha đã có một sự hồi sinh lớn trong âm nhạc và khiêu vũ truyền thống. Điệu jota ban đầu đến từ Aragon, ở phía bắc của Tây Ban Nha, nhưng sau đó đã phổ biến trên khắp đất nước. Các cặp đôi nhảy múa với hai bàn tay giơ cao trên đầu. Điệu muniera, hoặc Miller’s Dance, đến từ Galicia và Asturias ở phía tây bắc của Tây Ban Nha và được đi kèm với kèn bagpipes. Tuy nhiên, điệu nhảy nổi tiếng nhất của Tây Ban Nha là flamenco (đến từ vùng Andalusion). Điệu flamenco đặc trưng bởi các nhịp gõ gót giày và những chuyển động duyên dáng nhịp nhàng của bàn tay và cơ thể.

Sự ngẫu hứng
Một đặc trưng nổi bật của âm nhạc Tây Ban Nha là sự ngẫu hứng, sáng tạo âm nhạc nhờ cảm hứng trong một khoảnh khắc. Như Annemarie Schuessler đã chỉ ra, nhà soạn nhạc Enrique Granados là một người sáng tác ngẫu hứng tuyệt vời và chỉ miễn cưỡng xuất bản tác phẩm của mình trong những thời điểm bắt buộc. Khi biểu diễn flamenco, cả ca sĩ và nghệ sĩ guitar đều được tự do ứng biến các cụm từ hoặc falsetas (các biến thể ngắn) khi họ có cảm hứng với cảm xúc của tác phẩm. Nghệ sĩ flamenco cũng tương tác với khán giả của họ, những người vỗ tay và hò hét những lời động viên trong buổi biểu diễn.

Chủ nghĩa dân tộc
Âm nhạc cổ điển Tây Ban Nha trải qua thời kỳ chủ nghĩa dân tộc vào cuối thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20. Các nhà soạn nhạc đã nâng tầm âm nhạc dân gian và điệu múa của Tây Ban Nha, chẳng hạn như jota, fandango, habanera và seguidilla, và sử dụng những giai điệu và nhịp điệu này làm nguồn cảm hứng. “Iberia”, với tên gọi ngụ ý là bán đảo bao gồm Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha, là một tổ khúc piano của Isaac Albeniz. Đáng chú ý là tác phảm này sử dụng nhịp điệu khiêu vũ của Tây Ban Nha. Các nhà soạn nhạc cũng sử dụng các hình thức nghệ thuật Tây Ban Nha khác làm nguồn cảm hứng. Granados sáng tác tổ khúc piano “Goyescas” dựa trên các bức tranh của Francisco Goya.

Zarzuela (Nhạc kịch)
Zarzuela là một dạng hoạt động độc đáo đối với Tây Ban Nha. Nó là sự kết hợp của opera và nhà hát, với đối thoại hát và nói, thường với một chủ đề truyện tranh. Một trong những tác phẩm đầu tiên xuất hiện trong thế kỷ 17 với “El Golfo de las Sirenas” (1657) của Pedro Calderon. Sự phổ biến của nó đã giảm xuống trong thế kỷ 18, khi nó buộc phải cạnh tranh với opera Ý. Tuy nhiên, Zarzuela đã sự hồi sinh vào thế kỷ 19 và ngày nay phổ biến trên toàn bộ Tây Ban Nha.

_Diệu Khanh_



Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *