GIẢI THÍCH MODE – ĐIỆU THỨC TRONG ÂM NHẠC (Phần 2)

GIẢI THÍCH MODE – ĐIỆU THỨC TRONG ÂM NHẠC (Phần 2)

Chúng ta thường được dạy thực hành thang âm khi bắt đầu và kết thúc trên chủ âm (nốt gốc). Nó mang lại cho chúng ta cảm giác về giọng trung tâm và khiến chúng ta quen dần với việc chơi trên các thang âm khác nhau. Khi chúng ta sử dụng một thang âm trong tác phẩm âm nhạc để tạo ra một bản solo hoặc giai điệu, mọi thứ là khác nhau, chúng ta thường không chơi từng nốt một cách tuần tự. Tương tự như vậy, chúng ta sẽ không bắt đầu và kết thúc từng câu nhạc trên nốt gốc. Đôi khi, chúng ta thậm chí chơi các câu mà không bao gồm nốt gốc trong đó. Kết quả là một cái gì đó, trên bề mặt, sự xuất hiện dường như là một lựa chọn ngẫu nhiên và thứ tự của các nốt được lấy từ thang âm, với các câu nhạc không cần phải chứa cả bảy nốt từ thang âm trong từng câu.

Nếu đây là trường hợp cụ thể thì như thế nào điệu thức D Dorian lại có thể khác với điệu thức C Ionian, F Lydian hay bất kỳ điệu thức nào khác cùng thuộc một thang âm trưởng? Đây là nơi mà tác nhân gây xáo trộn bắt đầu ngóc cái đầu xấu xí của nó và câu trả lời ngắn gọn là … nó phụ thuộc vào những gì đang thống trị giọng trung tâm. Trong hầu hết các trường hợp, đây sẽ là hợp âm tiến hành cơ bản, giai điệu dẫn hoặc cả hai.
Có cái gì đó cần phải được hiểu là nếu hợp âm tiến hành cơ bản “kéo“ đôi tai của chúng ta hướng tới một giọng trưởng phổ biến, rất có thể điều này sẽ thống trị giai điệu cho dù chúng ta có thích hay không. Nói cách khác, tiến hành hợp âm I-IV-V điển hình trong giọng C major là khó để giải thích bất cứ điều gì khác bất chấp việc thích hay không thích, nó nghe có vẻ như C trưởng, thế thôi. Đó là cách mà đôi tai của chúng tôi cảm nhận được nó. Nếu chúng ta chơi bất kỳ điệu thức C trưởng nào trên đầu, nó sẽ vẫn nghe như C trưởng vì tai của chúng ta sẽ kéo chúng ta hướng tới những nốt được lựa chọn liên quan đến cảm giác của âm nhạc. Nếu chúng ta cấu trúc lại giai điệu hoặc dẫn solo đến “trận địa” để chống lại nó, và kết quả âm thanh sai hoặc đơn giản là gây ra ít tác động xấu. Tiến hành hợp âm sẽ vẫn có khả năng thống trị những gì chúng ta muốn (hoặc mong đợi) nghe trong hầu hết các trường hợp.
Chủ đề này có thể bị sa lầy vô thời hạn khi lý thuyết cố gắng giải thích vô số những thứ ảnh hưởng đến giọng trung tâm hoặc tone của một đoạn nhạc. Điểm mấu chốt là nếu tiến hành hợp âm hỗ trợ điệu thức thì tai của chúng ta thường sẽ làm phần còn lại bằng cách chơi với thang âm. Bạn sẽ thấy mình tự nhiên đặt trọng tâm vào các nốt quan trọng nhất. Ví dụ, nếu bạn đang chơi một mẫu trên thang âm D Dorian và tiến hành hợp âm cơ bản có D Dorian hoặc D thứ, sau đó tự nhiên âm thanh nghe như D Dorian. Nếu bạn thử chơi gam D Dorian trên tiến hành hợp âm bị chi phối bởi C trưởng, và rồi âm thanh lại giống như C trưởng một cách tự nhiên.

Có nhiều cách khác nhau để tạo các tiến hành hợp âm hỗ trợ điệu thức. Phương pháp phổ biến là tạo hai chord vamp (tiến hành hợp âm ngắn, thường chỉ là một, hai, hay bốn hợp âm, nhắc đi nhắc lại nhiều lần, thường dùng cho mở đầu và kết thúc.) bằng cách sử dụng bốn và năm hợp âm của giọng trưởng tương ứng (Ionian) trên nốt gốc của điệu thức (mode). Ví dụ, để tạo ra một tiến trình D Dorian, đầu tiên chúng ta thấy nó là thang âm trưởng tương ứng (C major) và chúng ta lấy các hợp âm IV và V từ đó. Trong trường hợp này, nó sẽ là F và G trưởng. Bây giờ chúng ta có thể chơi hai hợp âm này trên nốt gốc là D tương đương với F / D và G / D. Lưu ý rằng hợp âm F trưởng với nốt bass D cùng chung một nốt như hợp âm Dmin7, và hợp âm G trưởng cũng có nốt D, nó cũng có thể được xem là Dm7 – G.
Chúng ta có thể sử dụng cùng một ý tưởng giải quyết cho tất cả các điệu thức. Để tạo ra một tiến trình Phrygian, chúng ta cũng làm như vậy. C major là thể trưởng tương ứng của E Phrygian, vì vậy chúng ta lấy chung các hợp âm IV và V chơi trên nốt bass E. Tiếp tục cho chúng ta F / E và G / E … Lưu ý, G trưởng trên bass E chia sẻ cùng một nốt như hợp âm Emin7 vì vậy nó sẽ có ý nghĩa sử dụng như hợp âm đầu tiên trong chuỗi, ví dụ Emin7 – F / E hoặc Emin7 – Fmaj7

Nếu phân tích điệu thức E Dorian, chúng ta tìm thấy thể trưởng tương ứng của nó, đó là D major. Các hợp âm IV và V của D major là G và A, vì vậy chúng ta sẽ sử dụng G / E và A / E hoặc Emin7 – A / E.

Có nhiều cách để tạo ra các tiến trình hợp âm khác nhau cho các điệu thức, các ví dụ trên đủ để giúp bạn hiểu và nắm bắt được khái niệm quan trọng nhất của chúng. Các điệu thức không chỉ là thang âm trừ khi bản thân những thang âm được chơi độc lập không có bè hòa thanh. Phần còn lại của âm nhạc cũng cần phải hỗ trợ các đặc tính của điệu thức, nếu không phần thống trị nhất của âm nhạc sẽ thống trị tâm trạng một cách đơn giản. Chúng tôi sẽ nhắc lại một lần nữa vì đây là một chủ đề khó hiểu.

Moonlight Piano



Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *